ترکشن کمر و گردن( ستون فقرات چیست)؟ کاربرد کشش مکانیکی گردن و کمر در درمان دیسک و دردهای عصبی

دردهای گردن و کمر از شایعترین مشکلات اسکلتی عضلانی هستند که میتوانند فعالیتهای روزمره، کیفیت خواب، توانایی حرکتی و حتی عملکرد شغلی افراد را تحت تأثیر قرار دهند.
یکی از روشهای مورد استفاده در فیزیوتراپی برای برخی از این مشکلات، ترکشن کمر و گردن(ستون فقرات Spinal Traction) یا کشش مکانیکی ستون فقرات است.
در این روش با استفاده از نیروی کششی کنترلشده، تلاش میشود فشار مکانیکی وارد بر ساختارهای ستون فقرات و بافتهای اطراف آن بهصورت موقت تغییر کند. ترکشن میتواند به شکل دستی یا با استفاده از دستگاه ترکشن کمر و گردن انجام شود.
این روش در برخی بیماران مبتلا به دردهای گردنی و کمری، بهویژه موارد منتخب همراه با علائم انتشاری عصبی، بهعنوان بخشی از برنامه جامع فیزیوتراپی مورد استفاده قرار میگیرد.
ترکشن کمر و گردن(ستون فقرات )چگونه عمل میکند؟
ترکشن کمر و گردن با اعمال نیروی کششی کنترلشده در امتداد ستون فقرات انجام میشود. این نیرو میتواند موجب تغییر موقت فاصله بین برخی ساختارهای مهرهای، کاهش بار مکانیکی روی بافتهای اطراف و تغییر فشار وارد بر مفاصل و دیسکهای بینمهرهای شود.
از جمله مکانیسمهای احتمالی اثر ترکشن عبارتاند از:
- ایجاد تغییر موقت در فاصله بین مهرهها
- کاهش نسبی فشار مکانیکی بر برخی ساختارهای ستون فقرات
- کاهش تنش برخی عضلات اطراف ستون فقرات
- تأثیر بر تحریکپذیری و حساسیت ساختارهای عصبی
- کمک به کاهش درد در برخی بیماران منتخب
البته باید توجه داشت که ترکشن به معنای جا انداختن دیسک یا بازگرداندن قطعی دیسک بیرونزده به محل طبیعی خود نیست. اثرات آن به شرایط بیمار و نوع اختلال بستگی دارد.
انواع ترکشن کمر و گردن(ستون فقرات)
ترکشن کمر و گردن از نظر نحوه اعمال نیرو به دو گروه اصلی تقسیم میشود:
۱. ترکشن دستی (Manual Traction)
در این روش فیزیوتراپیست با استفاده از تکنیکهای دستی، نیروی کششی کنترلشدهای را به ستون فقرات وارد میکند.
این روش امکان تنظیم نیرو و جهت کشش را متناسب با پاسخ بیمار فراهم میکند و در برخی شرایط برای ارزیابی پاسخ بیمار به کشش نیز کاربرد دارد.
۲. ترکشن دیجیتال(digital traction)
در این روش از دستگاههای تخصصی برای اعمال نیروی کششی استفاده میشود.
دستگاه میتواند میزان نیرو، مدت زمان کشش و الگوی اعمال آن را بر اساس برنامه درمانی تنظیم کند.
ترکشن دیجیتال به دو شکل متداول انجام میشود:
- ترکشن پیوسته (Continuous Traction): نیروی کششی در طول زمان درمان بهصورت نسبتاً ثابت اعمال میشود.
- ترکشن متناوب (Intermittent Traction): نیروی کششی در دورههای مشخص افزایش و کاهش پیدا میکند.
انتخاب روش مناسب ترکشن کمر و گردن به تشخیص بالینی، نوع علائم و میزان تحمل بیمار بستگی دارد.
ترکشن گردن (Cervical Traction)
ترکشن گردنی یکی از روشهای مورد استفاده در فیزیوتراپی برای برخی بیماران مبتلا به دردهای گردنی و علائم ناشی از درگیری ریشههای عصبی گردن است.
در این روش، با استفاده از دستگاه کشش گردن یا تکنیکهای دستی، نیروی کششی کنترلشدهای به ناحیه گردنی وارد میشود.
کاربردهای ترکشن گردنی
۱. بیرونزدگی دیسک گردن
در برخی بیماران مبتلا به فتق یا بیرونزدگی دیسک گردنی که با درد و علائم عصبی همراه هستند، ترکشن میتواند بهعنوان یک روش کمکی در برنامه فیزیوتراپی بررسی شود.
۲. رادیکولوپاتی گردنی (Cervical Radiculopathy)
رادیکولوپاتی گردنی به شرایطی گفته میشود که در اثر تحریک یا تحت فشار قرار گرفتن ریشههای عصبی گردن، علائمی مانند درد، گزگز، بیحسی یا ضعف در شانه، بازو و دست ایجاد میشود.
مطالعات جدید نشان دادهاند که کشش گردنی در کنار تمرینات تقویتی، تکنیکهای موبیلیزاسیون عصبی و سایر مداخلات فیزیوتراپی میتواند به کاهش درد برخی بیماران مبتلا به رادیکولوپاتی گردنی کمک کند.
۳. دردهای مزمن گردن
در برخی بیماران مبتلا به دردهای گردنی، بهویژه افرادی که علائم آنها با درگیری عصبی همراه است، ترکشن ممکن است بهعنوان بخشی از برنامه درمانی استفاده شود.
مزایای احتمالی ترکشن گردنی
- کمک به کاهش درد گردن در بیماران منتخب
- کاهش برخی علائم انتشاری به شانه و دست
- کمک به بهبود عملکرد حرکتی گردن
- کاهش محدودیتهای ناشی از درد
- کمک به تکمیل برنامه تمریندرمانی و توانبخشی
ترکشن کمر (Lumbar Traction)
ترکشن کمری یا کشش مکانیکی ستون فقرات کمری، روشی است که با استفاده از دستگاه مخصوص، نیروی کششی کنترلشدهای به ناحیه پایین کمر وارد میکند.
این روش در برخی بیماران مبتلا به کمردرد و علائم انتشاری به اندام تحتانی مورد بررسی قرار میگیرد.
کاربردهای ترکشن کمری
۱. بیرونزدگی دیسک کمر
در برخی بیماران مبتلا به فتق دیسک کمری، بهخصوص افرادی که درد انتشاری به باسن و پا دارند، ترکشنممکن است بهعنوان یک روش کمکی و پس از ارزیابی تخصصی مورد استفاده قرار گیرد.
با این حال، شواهد علمی از استفاده روتین آن برای تمام بیماران مبتلا به دیسک کمر حمایت نمیکنند.
۲. درد سیاتیک (Sciatica)
سیاتیک به دردی گفته میشود که معمولاً از ناحیه کمر یا باسن به سمت اندام تحتانی انتشار پیدا میکند و ممکن است با گزگز، بیحسی یا احساس سوزش همراه باشد.
در برخی بیماران دارای علائم رادیکولار، ترکشن بهعنوان یکی از مداخلات کمکی قابل بررسی است؛ اما نتیجه درمان به علت اصلی علائم و پاسخ بیمار بستگی دارد.
۳. برخی موارد تنگی کانال نخاعی کمری
در بیماران مبتلا به تنگی کانال نخاعی، نوع علائم، شدت درگیری عصبی و شرایط عمومی بیمار باید با دقت بررسی شود.
ترکشن درمان استاندارد و قطعی تنگی کانال نخاعی محسوب نمیشود و نباید بدون ارزیابی تخصصی تجویز شود.
مزایای ترکشن کمری
- کمک به کاهش درد در برخی بیماران منتخب
- کاهش موقت بار مکانیکی روی ساختارهای کمری
- کمک به مدیریت برخی علائم انتشاری
- فراهم کردن شرایط مناسبتر برای انجام تمرینات توانبخشی در برخی بیماران
- کمک به تکمیل برنامه درمانی در کنار تمریندرمانی
آیا ترکشن باعث درمان قطعی دیسک کمر و گردن میشود؟
یکی از باورهای رایج این است که کشش ستون فقرات میتواند دیسک بیرونزده را به محل طبیعی خود بازگرداند.
از نظر علمی، چنین ادعایی برای استفاده بالینی بهعنوان یک نتیجه قطعی اثبات نشده است.
ترکشن ممکن است در برخی بیماران موجب کاهش درد و بهبود موقت علائم شود؛ اما درمان بیرونزدگی دیسک به عوامل مختلفی مانند شدت آسیب، وضعیت عصب، توانایی عملکردی بیمار و پاسخ بدن به درمان بستگی دارد.
بنابراین هدف اصلی فیزیوتراپی، صرفاً تغییر وضعیت دیسک نیست؛ بلکه کاهش علائم، بهبود عملکرد، افزایش قدرت عضلات و بازگشت بیمار به فعالیتهای طبیعی است.
آیا ترکشن برای همه بیماران مبتلا به دیسک مناسب است؟
خیر. استفاده از ترکشن باید بر اساس ارزیابی بالینی و شرایط هر بیمار انجام شود.
در برخی افراد، کشش ممکن است موجب تشدید درد یا علائم عصبی شود. در صورت بروز افزایش درد انتشاری، بیحسی یا ضعف جدید، درمان باید متوقف و وضعیت بیمار مجدداً ارزیابی شود.
در شرایطی مانند شکستگی یا بیثباتی ستون فقرات، پوکی استخوان شدید، عفونت یا بدخیمی در ناحیه ستون فقرات و برخی اختلالات عصبی جدی، استفاده از ترکشن ممکن است ممنوع یا نیازمند بررسی تخصصی ویژه باشد.
همچنین بروز ضعف پیشرونده اندامها، اختلال در کنترل ادرار یا مدفوع و بیحسی ناحیه زینی از علائم هشداردهنده هستند که نیاز به ارزیابی فوری پزشکی دارند.
چند جلسه ترکشن برای درمان نیاز است؟
تعداد جلسات ترکشن برای همه بیماران یکسان نیست و باتوجه به معاینه بالینی و MRIفیزیوتراپیست تعیین خواهد کرد.
عواملی مانند نوع مشکل، شدت درد، مزمن بودن علائم، میزان درگیری عصبی و پاسخ بیمار به جلسات اولیه در تعیین برنامه درمانی مؤثر هستند.
در فیزیوتراپی، پاسخ بیمار به درمان باید بهصورت مداوم ارزیابی شود. اگر علائم بهتر نشوند یا با کشش تشدید شوند، ادامه درمان باید مورد بازنگری قرار گیرد.
ترکیب ترکشن با سایر روشهای فیزیوتراپی
بر اساس رویکردهای جدید توانبخشی، استفاده از یک روش درمانی بهتنهایی همیشه بهترین انتخاب نیست.
ترکیب ترکشن با روشهای مناسب دیگر میتواند در بیماران منتخب به بهبود نتایج درمان کمک کند.
این روشها شامل موارد زیر هستند:
- تمرینات تقویتی عضلات عمقی گردن و عضلات مرکزی بدن
- تمرینات اصلاحی و بهبود وضعیت بدنی
- موبیلیزاسیون مفاصل و بافتهای نرم
- تمرینات کنترل حرکتی و ثبات ستون فقرات
- تکنیکهای موبیلیزاسیون عصبی در موارد مناسب
- آموزش اصول صحیح نشستن، ایستادن و فعالیتهای روزمره
- الکتروتراپی و لیزر درمانی
هدف از این رویکرد، تنها کاهش موقت درد نیست؛ بلکه بهبود عملکرد و کاهش محدودیتهای حرکتی بیمار است.
ترکشن کمر و گردن( ستون فقرات )در فیزیوتراپی یاس
در فیزیوتراپی یاس، ارزیابی و درمان بیماران مبتلا به مشکلات گردن و کمر با توجه به نوع آسیب، شدت علائم و شرایط عملکردی هر فرد انجام میشود.
استفاده از دستگاه ترکشن کمر و گردن در صورت وجود اندیکاسیون مناسب، میتواند بخشی از برنامه جامع توانبخشی باشد.
این برنامه با توجه به نیاز بیمار و در کنار تمریندرمانی، روشهای کاهش درد و سایر مداخلات تخصصی فیزیوتراپی تنظیم میشود.
هدف ما کاهش درد، بهبود حرکت، افزایش توان عضلانی و کمک به بازگشت ایمن بیماران به فعالیتهای روزمره است.
- فیزیوتراپی یاس واقع در تهران،نازی آباد خیابان شهید رجایی روبروی خیابان اکبر مشهدی ساختمان مهستان
- شماره تماس جهت مشاوره و رزرو نوبت ۵۵۳۵۷۰۱۵
- فیزیوتراپیست طاهره نجفی با ۱۸ سال سابقه درمان بیماریهای ارتوپدی،نورولوژی،آسیب های ورزشی و اختلالات کف لگن در فیزیوتراپی یاس پذیرای مراجعه کنندگان گرامی میباشد.
آدرس پیج اینستاگرام فیزیوتراپی یاس نازی آباد 👉🏼👉🏼روی لینک آبی بزنید
«منابع علمی خارجی معتبر»
مرور نظاممند و متاآنالیز درباره اجزای مؤثر توانبخشی در رادیکولوپاتی گردنی. این مقاله از منابع ارزشمند و نسبتاً جدید است.
Clinical Rehabilitation – 2025
۲. راهنمای بالینی فیزیوتراپی کمر در سال ۲۰۲۴
راهنمای انجمن فیزیوتراپی هلند (KNGF) درباره مدیریت کمردرد و دردهای رادیکولار کمری.
KNGF Clinical Practice Guideline – 2024
۳. مطالعه بالینی درباره کشش کمری در سال ۲۰۲۴
کارآزمایی بالینی درباره تأثیر ترکشن دستی در بیماران مبتلا به درد ناحیه کمری و علائم رادیکولار.
Heliyon – 2024
۴. مرور نظاممند درباره کشش مکانیکی کمر
این مقاله نشان میدهد که شواهد اثربخشی ترکشن کمری محدود است و نباید آن را درمان روتین تمام انواع کمردرد دانست.